17/08/2020

Gemeenteraadsbeslissing die bouwpauze inlast onwettig? Volgens de gouverneur van Vlaams-Brabant alvast wel!

De gemeenteraad van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw nam in mei 2020 een besluit aan houdende 'actualisatie visie open ruimte en stand still nieuwe uitbreidingen woonkernen'. Het besluit stelt in het bijzonder een algemeen bouwverbod in voor gronden waarvoor nieuwe wegenis dient te worden aangelegd.

Een aantal bouwpromotoren dienden hiertegen klacht in bij de gouverneur van de provincie Vlaams-Brabant, nu zij meenden dat de gemeenteraad daarmee haar beslissingsbevoegdheid is te buiten gegaan.

De gouverneur besliste op 12 augustus ll. tot vernietiging van het gemeenteraadsbesluit. De motivering leest u hier:

'Het gemeentebestuur van Sint-Pieters-Leeuw wenst met de bestreden beslissing een beleidsintentie te formuleren zodat duidelijk is met welke beleidsmatig gewenste ontwikkelingen rekening gehouden 
kan houden bij de beoordeling van vergunningsaanvragen. 

De gemeente Sint-Pieters-Leeuw wil inzetten op het behoud van de open ruimte. Een standstill voor nieuwe woonprojecten die nog niet zijn goedgekeurd en die bijkomend open ruimte aansnijden door aanleg van nieuwe wegenis buiten de huidige bebouwde contouren van de woonkernen is daarom aangewezen, minstens tot eind 2025 met mogelijkheid tot verlenging. 

In de praktijk heeft de bestreden beslissing, de beleidsintentie, een verregaande impact op de ontwikkelingsmogelijkheden van een aantal gronden gelegen in Sint-Pieters-Leeuw. De beleidsintentie van het bestuur bestaat er in de ontwikkeling van de betrokken gebieden waar nieuwe wegenis vereist is volledig on hold te zetten tot minstens 2025. Dit komt in feite neer op een bouwverbod/bouwstap voor de gronden die niet aan een uitgeruste weg zijn gelegen en dit voor alle verkavelingen of groepswoningbouw. De gemeente zal aanvragen voor nieuwe wegen weigeren. Het afleveren van omgevingsvergunningen wordt onmogelijk. De gemeenteraad verbindt met andere woorden rechtsgevolgen aan haar beleidsintentie. 

Dat de gemeente Sint-Pieters-Leeuw wil inzetten op het behoud van de open ruimte is haar volste recht. Dat een gemeentebestuur haar visie kenbaar maakt middels een gemeenteraadbeslissing is beleidsmatig en bestuurlijk een goede zaak. Er rijst een probleem wanneer een gemeentebestuur door het afkondigen van een visie of van intenties raakt aan bestaande of aan redelijkerwijze te verwachten rechten. Er is bijvoorbeeld altijd gesteld dat de visie die is opgenomen in een gemeentelijk ruimtelijk structuurplan op zich niet dienstig kan zijn als rechtsgrond of voldoende kan zijn als motivering voor individuele dossiers. In eenzelfde zin kunnen Beleidsmatig Gewenste Ontwikkelingen niet worden gebruikt als een specifiek instrument dat in de plaats zou komen van het ruimtelijk structuurplan, van een RUP of van een verordening. 

Indien het de bedoeling van het gemeentebestuur is om te komen tot een herbestemming van de gronden die ingekleurd zijn als woongebied, moet dit gebeuren door middel van de planningsinstrumenten en de geëigende procedures voorzien in artikel 1.1.3. van de VCRO. Een beleidsintentie of beleidsmatig gewenste ontwikkelingen kunnen dit niet realiseren. Rechtspraak van de Raad van State en de Raad voor Vergunningsbetwistingen bevestigt dit. 

Het Departement Omgeving stelt in een recent gepubliceerde leidraad dat beleidsmatig gewenste ontwikkelingen enkel een rol kunnen spelen bij de toetsing aan de goede ruimtelijke ordening. De toetsing aan de stedenbouwkundige voorschriften primeert. De beleidsintentie van een gemeente kan een stedenbouwkundig voorschrift niet vervangen of wijzigen. Wanneer voor een gebied een Ruimtelijk Uitvoeringsplan is goedgekeurd, wat het geval schijnt te zijn voor sommige van de gebieden die onder de gemeenteraadsbeslissing vallen, wordt geacht dat de toetsing aan de goede ruimtelijke ordening reeds is gebeurd in het kader van dat RUP. Een visie "open ruimte en stand still uitbreiding woonkernen" kan niet in de plaats treden van een RUP en haar voorschriften. Het invoeren van een bouwstop voor de volgende vijf jaar kan door een gemeentebestuur zeker als beleidsvisie naar voor worden geschoven, maar in de mate dat een eenvoudige beleidsbeslissing ook rechtgevolgen beoogt voor specifieke aanvragen, strijdt die beslissing met de wet. Een beleidsvisie dient te worden omgezet in de geëigende instrumenten van de VCRO.'

De gemeente Sint-Pieters-Leeuw is ongetwijfeld niet de eerste en enige gemeente die dergelijke bouwpauze/bouwstop heeft ingevoerd, zodat deze uitspraak ook voor hen - en bij uitbreiding ontwikkelaars - van belang kan zijn. 

Contacteer ons gerust bij verdere vragen! 

Meer tags?