13/09/2013

De ontwerper-architect kan wel degelijk als leidend ambtenaar optreden

Kort geleden hebben we u in kennis gesteld van een arrest van de Raad van State nr. 224.389 van 23 juli 2013 waarbij de Raad van State tegenspreekt dat de aanstelling van een architect-ontwerper tijdens de gunningsfase (nazicht van de offerte) en de uitvoeringsfase (nazicht van de werken) het onpartijdigheidsbeginsel schendt en niet onderworpen zou zijn aan de verplichting tot vertrouwelijkheid.

Op 4 december 2012 heeft de gouverneur van de provincie Oost-Vlaanderen zich uitgesproken over de vraag of een ontwerper-architect al dan niet kan optreden als (externe) leidend ambtenaar.

De gouverneur oordeelde als volgt:

‘Het feit dat een derde leidend ambtenaar kan zijn in de uitvoeringsfase wordt expliciet voorzien in artikel 1 van de Algemene Aannemingsvoorwaarden van het KB van 26 september 1996.

Het is een belangrijk juridisch gegeven dat er tussen de ontwerper-architect en de gekozen aannemer (...) geen enkele contractuele of juridische band bestaat. Enerzijds is er een contract tussen het opdrachtgevend bestuur en de aannemer, anderzijds is er de overeenkomst tussen het opdrachtgevend bestuur en de ontwerper-architect.

Verder is er ook geen sprake van ondergeschiktheid tussen de aannemer en de architect.

Fundamenteel in het dossier in kwestie is hoever de taak van leiding en toezicht zich uitstrekt. Wanneer de aanbestedende overheid en de architect overeenkomen dat laatstgenoemde de rol van leidend ambtenaar opneemt is er sprake van een overheidsopdracht van diensten. Het bestuur geeft de architect een welomschreven opdracht die hij in persoonlijke naam uitvoert en waarvoor hij wordt betaald. Wanneer een architect bijgevolg toezicht en leiding geeft, de vorderingsstaten naziet, processen-verbaal van ingebrekestelling opmaakt, enz. dan voert hij enkel een opdracht uit die hem werd gegeven, hij verleent zijn technische bijstand en staat in voor een goede uitvoering.

Wat het stellen van rechtshandelingen betreft, vertegenwoordigt de architect zijn opdrachtgever niet en kan hij dus ook niet verbinden. Hij is hier dus niet de mandataris van de opdrachtgever, in casu de gemeente. Dit is logisch, de gemeente kan de haar wettelijk toegewezen bevoegdheden niet delegeren aan een privé-persoon. In voorliggend dossier wordt het toezicht niet uit handen gegeven, maar blijft het bij de gemeente.

Op financieel vlak zal het gemeentebestuur alleen kunnen worden verbonden door zijn wettelijke budgethouders en nooit door de leidend ambtenaar. Zo zullen de betalingsaanvragen ook steeds moeten worden gericht aan het bestuur, dat zal instaan voor de uitbetaling.

(…)

Ik concludeer dat het gemeentedecreet niet wordt geschonden door het loutere feit dat de aanbestedende overheid een beroep doet op een extern leidend ambtenaar. De klacht komt mij dan ook als ongegrond voor.’

Ref. : Pub503761

Tags