26/04/2018

Overgangsregeling Decreet Integraal Handelsvestigingsbeleid vernietigd door Grondwettelijk Hof!

Op 29 juli 2016 werd het decreet van 15 juli 2016 betreffende het integraal handelsvestigingsbeleid (DIH) gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Met verzoekschriften van 26 januari 2017 werd door de stad Vilvoorde en nv Alcovil een beroep tot vernietiging van de artikelen 52 en 59, 4° DIH aangetekend bij het Grondwettelijk Hof (rolnrs. 6603 en 6604).

Artikel 52 DIH voert een overgangsregeling in met betrekking tot de vervaltermijn van de op datum van de regionalisering van de handelsvestigingsmaterie (1 juli 2014) nog geldende handelsvestigingsvergunningen:

'De vervaltermijn voorzien in artikel 13 van de wet van 13 augustus 2004 betreffende de vergunning van handelsvestigingen voor nog geldende vergunningen voor handelsvestigingen die verleend werden
met toepassing van de wet van 29 juni 1975 betreffende de handelsvestigingen en de wet van 13 augustus 2004 betreffende de vergunning van handelsvestigingen, wordt geschorst zolang een beroep tot vernietiging van de vergunning aanhangig is bij de Raad van State en zolang een beroep tot vernietiging van eventuele andere vergunningen, machtigingen of toelatingen, benodigd voor het project, aanhangig is bij de Raad van State of de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Dezelfde vervaltermijn, wanneer van toepassing op een socioeconomische vergunning voor een handelsvestiging waarvoor eveneens een stedenbouwkundige of een milieuvergunning nodig is, wordt geschorst zolang de stedenbouwkundige vergunning of de milieuvergunning niet definitief werd verleend. In dat geval gaat de termijn bepaald in artikel 13 van de wet van 13 augustus 2004 betreffende de vergunning van handelsvestigingen pas in op de dag dat de stedenbouwkundige vergunning en/of de milieuvergunning definitief wordt verleend.'

Artikel 59, 4° DIH regelt de inwerkingtreding van artikel 52 DIH. Het artikel heeft meer in het bijzonder een retroactieve uitwerking vanaf 1 juli 2014.

Verzoekende partijen voeren volgende grieven aan tegen de artikelen 52 en 59, 4° DIH:

  • Zij voeren beiden aan dat de verantwoording van artikel 59, 4°, DIHB die is opgenomen in de memorie van toelichting bij het ontwerp van het bestreden decreet niet volstaat om de terugwerkende kracht ervan te rechtvaardigen. Zij menen bovendien dat niet is aangetoond waarom de terugwerkende kracht onontbeerlijk zou zijn;
  • Volgens de stad Vilvoorde ligt er ook een schending voor van de bevoegdheidsverdelende regeling, in zoverre de terugwerkende kracht van artikel 52 DIHB tot gevolg heeft dat reeds vervallen socio-economische vergunningen zouden herleven. Zij meent dat de decreetgever op het ogenblik van het goedkeuren van de bestreden regeling op grond van artikel 6, §5bis, BWHI, de regeringen van de betrokken gewesten in kennis had moeten stellen van de ontwerpen van handelsvestiging die onder het toepassingsgebied van deze bepaling van de bijzondere wet vallen;
  • Volgens de stad Vilvoorde zou de terugwerkende kracht van artikel 52 DIHB bovendien niet in overeenstemming zijn met het Europees recht, aangezien dit volgens haar tot gevolg zou hebben dat reeds vervallen socio-economische vergunningen zouden herleven, zonder dat er bij de initiële vergunning een milieueffectbeoordeling werd uitgevoerd, en zonder dat bij het opnieuw goedkeuren, door middel van de bestreden bepaling, een milieueffectenbeoordeling heeft plaatsgevonden;
  • De NV Alcovil meent tot slot dat de precieze draagwijdte en de toepassingsvoorwaarden van artikel 52 DIHB niet duidelijk zijn, wat tot rechtszonzekerheid zou leiden.

Dit is het antwoord van het Grondwettelijk Hof in het arrest nr. 51/2018 van 26 april 2018:

'B.9.2. Krachtens artikel 59, 4°, van het decreet van 15 juli 2016 heeft artikel 52 van datzelfde decreet uitwerking vanaf 1 juli 2014. Het is bijgevolg duidelijk dat met de woorden « nog geldende vergunningen » in de laatstgenoemde bepaling, de vergunningen worden bedoeld die op die datum nog geldig waren. Die lezing werd bovendien uitdrukkelijk bevestigd tijdens de parlementaire voorbereiding (Parl. St., Vlaams Parlement, 2015-2016, nr. 767/5, p. 22). Uit de uiteenzetting van het eerste middel in de samengevoegde zaken, waarin de retroactieve werking van artikel 52 van het decreet van 15 juli 2016 wordt bestreden, blijkt tot slot dat de verzoekende partijen de bestreden bepalingen in die zin hebben begrepen.

B.10. Vermits er aldus geen onduidelijkheid is over de draagwijdte van de bestreden bepalingen, wordt niet op discriminerende wijze afbreuk gedaan aan het rechtszekerheidsbeginsel.

B.11. Het tweede middel in de zaak nr. 6604 is niet gegrond'.

Maar ook:

'B.17.1. Zonder de terugwerkende kracht die door artikel 59, 4°, van het decreet van 15 juli 2016 wordt verleend aan artikel 52, zou de laatstvermelde bepaling overeenkomstig artikel 59 in werking zijn getreden op de datum van de bekendmaking van het decreet in het Belgisch Staatsblad. Aldus zou artikel 52, door de onmiddellijke inwerkingtreding ervan, enkel van toepassing zijn op de houders van een handelsvestigingsvergunning die op die datum nog geldig was. Door aan die bepaling terugwerkende kracht te verlenen, beoogt artikel 59, 4°, van het decreet derhalve ten goede te komen aan de personen die op 1 juli 2014 over een geldige vergunning beschikten, doch wier vergunning op de datum van de bekendmaking van het bestreden decreet in het Belgisch Staatsblad op grond van de vroegere federale regeling reeds was vervallen.

De terugwerkende kracht van het bestreden artikel 52 kan immers tot gevolg hebben dat die vervallen handelsvestigingsvergunningen van rechtswege opnieuw geldig worden. Aldus beschermt die regeling voornamelijk private belangen. De personen van wie de handelsvestigingsvergunning was vervallen op grond van de vroegere federale wetgeving vóór de totstandkoming van het decreet van 15 juli 2016 konden geen gewettigde verwachting hebben dat die vergunning alsnog zou herleven door een optreden van de decreetgever met terugwerkende kracht.

B.17.2. Een dergelijke terugwerkende kracht heeft tot gevolg dat wordt ingegrepen in definitief voltrokken situaties en kan afbreuk doen aan het gewettigd vertrouwen en aan de rechtssituatie van andere personen dan de gewezen vergunninghouders. Het is immers mogelijk dat ingevolge het verval van een handelsvestigingsvergunning andere personen dan de oorspronkelijke vergunninghouder een handelsvestigingsvergunning hebben verkregen voor hetzelfde ruimtelijk gebied en reeds investeringen hebben gedaan om hun project te realiseren.

Voorts is het mogelijk dat de vergunningverlenende overheid, rekening houdend met het verval van een vergunning, haar beleid voor de betrokken locatie heeft herzien en haar handelen daarop heeft afgestemd. Ten slotte is het ook mogelijk dat andere derden zich op die situatie hebben gebaseerd om bepaalde rechtshandelingen te stellen.

B.17.3. In zoverre het van rechtswege opnieuw geldig worden van vervallen vergunningen aldus aanleiding kan geven tot het gelijktijdig bestaan van met elkaar onverzoenbare vergunnings- en beleidsbeslissingen of afbreuk kan doen aan het gewettigd vertrouwen van de burgers, brengen de bestreden bepalingen de rechtszekerheid in het gedrang voor derden die zich in hun handelen hebben laten leiden door het verval van de toegekende handelsvestigingsvergunningen. Het bestreden artikel 59, 4°, van het decreet van 15 juli 2016 brengt derhalve geen billijk evenwicht tot stand tussen, enerzijds, de private belangen van de gewezen vergunninghouders en, anderzijds, die van de overheden en andere derden die hun handelen op het verval van de bedoelde vergunningen hadden afgestemd.

B.17.4. Het verhelpen, met terugwerkende kracht, van de situatie van de personen die op 1 juli 2014 nog een geldige handelsvestigingsvergunning hadden, kan niet als noodzakelijk worden beschouwd voor de verwezenlijking van een doelstelling van algemeen belang en is niet gerechtvaardigd door uitzonderlijke omstandigheden of dwingende motieven van algemeen belang. B.18. Het eerste middel in de zaak nr. 6603 en het eerste middel in de zaak nr. 6604 zijn gegrond. Artikel 59, 4°, van het decreet van 15 juli 2016 dient bijgevolg te worden vernietigd'.

Vervolgens vernietigt het Grondwettelijk Hof artikel 59, 4°, van het decreet van het Vlaamse Gewest van 15 juli 2016 betreffende het integraal handelsvestigingsbeleid.

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Handelsvestigingen, Lokale Besturen
Tags Dirk Van Heuven, Handelsvestigingen, Integraal handelsvestigingenbeleid
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
08/02/2018

Nederlandse CROW-normen mogen aangewend worden bij beoordeling aantal parkeerplaatsen in vergunningsaanvraag

Dit blijkt uit een wat ouder arrest van de Raad voor Vergunningsbetwistingen nr. A/2015/0446 van 28 juli 2015:

'De bestreden beslissing bevat eveneens een afdoende motivering omtrent de parkeerproblematiek. De verwerende partij baseert zich hiervoor op een “normering” van “de CROW (tabel 6.3, horecazaken in matig stedelijk gebied, gelegen in het centrum)”. Deze parkeernormen zijn trouwens, in tegenstelling tot wat de verzoekende partijen beweren, wel ‘on line’ consulteerbaar, en worden door diverse gemeenten gehanteerd in hun gemeentelijke bouwverordening. Het zijn dus wel degelijk ‘gekende’ normen. De Raad stelt echter samen met de verzoekende partijen vast dat dit inderdaad geen bindende rechtsregels zijn. Echter betekent dit nog niet dat de verwerende partij niet mag verwijzen naar deze ‘Nederlandse parkeernormen’ om te onderzoeken of er voldoende parkeermogelijkheden zijn. De verzoekende partijen slagen er niet in om aan te tonen dat door de uitbreiding er onvoldoende parkeerplaatsen zullen zijn of dat de verwerende partij kennelijk onredelijk is geweest bij de beoordeling van het aantal parkeerplaatsen'.

22/08/2017

Advocaat-generaal bij het Hof van Justitie: detailhandel wordt wel degelijk gevat door de Dienstenrichtlijn

De retailwereld zat erop te wachten en inmiddels is de conclusie van de advocaat-generaal M. Szpunar van 18 mei 2017 in het dossier op verzoek van de Nederlandse Raad van State beschikbaar.

Lees hier het volledige advies van de advocaat-generaal.

De advocaat-generaal komt tot de conclusie dat:

- detailhandel/retail - in de zin van de verkoop aan consumenten van goederen, zoals schoenen en kleding - een dienst is in de zin van de Dienstenrichtlijn

- een bestemmingsplan (ruimtelijk uitvoeringsplan) geen 'vergunningsstelsel' is

- een bestemmingsplan waarin bepaalde soorten detailhandel (assortimenten) worden toegestaan of verbonden gerechtvaardigd kunnen worden mits aangetoond wordt dat daarmee op evenredige wijze de bescherming van het stedelijk milieu wordt nagestreefd.

In Nederland zijn al enkele commentaren gepubliceerd over het advies:

- https://poelmannvandenbroek.nl/nieuwsflits-advocaat-generaal-szpunar-hof-van-justitie-concludeert-vragen-raad-van-state-toepassing-dienstenrichtlijn-bij-detailhandelsbestemmingen/
- http://www.minbuza.nl/ecer/nieuws/2017/05/a-g-adviseert-verduidelijking-van-eu-dienstenrichtlijn.html
- https://europadecentraal.nl/ag-spreekt-zich-uit-de-dienstenrichtlijn/
- https://nl.linkedin.com/pulse/ag-szpunar-toetst-bestemmingsplan-aan-en-oordeelt-dat-allard-knook

Het is nu wachten op het arrest van het Hof van Justitie. Ook in Vlaanderen is men geïnteresseerd in de uitkomst.

Gepost door Leandra Decuyper

Blog Handelsvestigingen, Lokale Besturen
Tags Dirk Van Heuven, Handelsvestigingen, Leandra Decuyper
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
22/02/2017

Geen beperkte, maar volle planologische toets vereist bij handelsvestigingen

Zo blijkt uit het arrest van de Raad van State nr. 235.808 van 20 september 2016:

‘De verwerende partij betwist terecht niet dat zij een planologische toetsing van de aanvraag diende door te voeren. Voorts wordt niet betwist dat het gevraagde in de gewestplanbestemming woongebied is gelegen.

Artikel 5.1.0. van het koninklijk besluit van 28 december 1972 ‘betreffende de inrichting en de toepassing van de ontwerp-gewestplannen en gewestplannen’ bepaalt dat handel in een woongebied enkel is toegelaten ‘voor zover deze taken van bedrijf om redenen van goede ruimtelijke ordening niet in een daartoe aangewezen gebied moeten worden afgezonderd’, en ‘voor zover ze verenigbaar zijn met de onmiddellijke omgeving’.

In de bestreden beslissing beperkt het ICD zich, wat haar beoordeling van de planologische verenigbaarheid van het project betreft, in wezen tot de eigen overweging ‘dat de site volgens het gewestplan gelegen is in woongebied’ en dat ‘de voorgestelde activiteit verenigbaar is met deze bestemming’. De bestreden beslissing reveleert geen afdoende toetsing aan de onder het vorige randnummer vermelde criteria. Integendeel blijkt het ICD er in haar beslissing, meer bepaald onder het eerste subcriterium van het eerste criterium, ten onrechte, van uit te gaan dat de kwestieuze vestiging sowieso met de planologische bestemming woongebied verenigbaar is.

Het middel is in de aangegeven mate gegrond.’

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Handelsvestigingen, Lokale Besturen
Tags Dirk Van Heuven, Handelsvestigingen
Stel hier je vraag bij dit blogbericht