11/10/2011

Wat brengt de zesde staatshervorming voor de lokale besturen?

Zonet werd de tekst voorgesteld van de zogenaamde nota Di Rupo met betrekking tot de staatshervorming. Het document heet voluit "Een efficiëntere federale staat en een grotere autonomie voor de deelstaten. Institutioneel akkoord voor de zesde staatshervorming."

Op onze blog Grondwettelijkrecht.info lichten we enkele aspecten van de nota toe. Opvallend zijn bijvoorbeeld dat de Raad van State bevoegd zal worden gemaakt om zich ook over de privaatrechtelijke gevolgen van een vernietigingsarrest (lees: schadevergoeding) uit te spreken en dat de gewesten bevoegd worden voor de procedures inzake onteigeningen.

Op de blog Handelsvestigingen.info lichten we de regionalisering van het handelsvestigingenbeleid (en dus ook de zogenaamde IKEA-wet van 13 augustus 2004) toe.

Gepost door Jonas Riemslagh

Blog Grondwettelijk Recht, Lokale Besturen
Tags Lokale besturen, Staatshervorming & Bevoegdheidsverdeling
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
04/03/2011

Vlaanderen onbevoegd voor broeikasgassen luchtverkeer

In een arrest van 2 maart 2011 (33/2011) oordeelt het Grondwettelijk Hof dat artikel 20bis van het decreet van 2 april 2004 « tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in het Vlaamse Gewest door het bevorderen van het rationeel energiegebruik, het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en de toepassing van flexibiliteitsmechanismen uit het Protocol van Kyoto » (het « het REG-decreet) strijdig is met de bevoegdheidsverdelende regels in zoverre het van toepassing is op vliegtuigexploitanten.

Het Hof bevestigt vooreerst dat de materiële gewestelijke bevoegdheid inzake de bescherming van de lucht de bevoegdheid omvat om maatregelen te nemen teneinde de uitstoot van broeikasgassen in de lucht te verminderen. Die bevoegdheid is volgens het Hof niet beperkt tot vaste installaties, maar betreft elke uitstoot van broeikasgassen, ongeacht de oorsprong. Gelet op de weerslag van broeikasgassen op het leefmilieu, en inzonderheid op het klimaat, vermogen de gewesten bijgevolg maatregelen te nemen teneinde de uitstoot van broeikasgassen door vliegtuigen te verminderen, voor zover zij evenwel hun territoriale bevoegdheid niet overschrijden (B.4.4).

Het Hof oordeelt evenwel dat het betrokken decreet de territoriale bevoegdheidsverdelende regels schendt. De regeling voorzag dat het Vlaamse Gewest voor elke vliegtuigexploitant de CO2-emissies toegekend krijgt van alle vluchten die betrekking hebben op een luchtvaartactiviteit die nader door de Vlaamse Regering zal worden bepaald, en die :
a) vertrekken vanuit luchtvaartterreinen, gelegen op het grondgebied van het Vlaamse Gewest;
b) landen op luchtvaartterreinen, gelegen op het grondgebied van het Vlaamse Gewest, op voorwaarde dat die vluchten niet vertrekken vanuit een lidstaat van de Europese Unie ».

Dit territoriale aanknopingspunt kan volgens het Hof enchter niet binnen het Vlaamse Gewest gesitueerd worden. Het Hof overweegt hierbij:

"Het in artikel 20bis van het REG-decreet gehanteerde criterium heeft tot gevolg dat het Vlaamse Gewest bevoegdheid beoogt uit te oefenen over emissies die zich slechts zeer ten dele voordoen in het luchtruim van dat Gewest. Wat de vluchten betreft die landen op of opstijgen van op een in het Vlaamse Gewest gelegen luchtvaartterrein, zullen, mede vanwege de beperkte oppervlakte van dat Gewest en een weinig ontwikkelde binnengewestelijke luchtvaart, die emissies hoofdzakelijk plaatsvinden in het luchtruim buiten dat Gewest. Een gedeelte van die emissies zal plaatsvinden in het luchtruim van de andere gewesten of in het luchtruim boven de Belgische mariene gebieden, welke tot de territoriale bevoegdheid van de federale overheid behoren. Een nog groter deel van de bedoelde emissies zal plaatsvinden in het luchtruim van andere lidstaten van de Europese Unie of daarbuiten. Maar ook emissies van vluchten welke geheel niet het luchtruim van het Vlaamse Gewest aandoen, zijn beoogd, aangezien het principe dat er slechts één administrerende overheid mag zijn per vliegtuigexploitant, in combinatie met het criterium van artikel 20bis van het REG-decreet, tot gevolg heeft dat emissies van bepaalde vluchten welke uitsluitend andere gewesten of andere lidstaten van de Europese Unie aandoen, onder het toepassingsgebied van de bestreden regeling vallen, zodra die vluchten worden uitgevoerd door een vliegtuigexploitant die met toepassing van het bedoelde criterium onder de bevoegdheid van het Vlaamse Gewest zou vallen.
Omgekeerd worden niet alle emissies die in het luchtruim van het Vlaamse Gewest plaatsvinden, beoogd. Meer zelfs, de overgrote meerderheid van bedoelde emissies valt buiten het toepassingsgebied van de bestreden regeling, nu, hoewel zij afkomstig zijn van vluchten van of naar in het Vlaamse Gewest gelegen luchtvaartterreinen, die vluchten worden uitgevoerd door vliegtuigexploitanten voor wie andere lidstaten of gewesten als administrerende overheid optreden, of omdat zij afkomstig zijn van vluchten uitgevoerd door dergelijke vliegtuigexploitanten zonder landing in het Vlaamse Gewest
. " (B.8.1.)

Hoewel de bijzondere wet van 8 augustus 1980 dat niet uitdrukkelijk voorziet, besluit het Hof dat uit de verweven aard van de territoriale bevoegdheidsverdeling volgt dat zij enkel in onderlinge samenwerking kunnen uitgeoefend. “Te dezen zijn evenwel de bevoegdheden van de federale Staat en de gewesten door, enerzijds, de Europeesrechtelijke noodzaak dat er slechts één administrerende overheid mag zijn per vliegtuigexploitant en, anderzijds, de hoofdzakelijk gewestgrensoverschrijdende aard van de door in een gewest landende of opstijgende vliegtuigen veroorzaakte emissies tijdens hun volledige vlucht, dermate verweven dat ze niet dan in onderlinge samenwerking kunnen worden uitgeoefend. Een samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat en de gewesten zal het overigens mogelijk maken om, naar het voorbeeld van de richtlijn 2003/87/EG”.

Het Hof breidt met de laatste punt een vervolg aan zijn rechtspraak over de bevoegdheidsverdeling voor de telecommunicatieinfrastructuur. Ook daar oordeelde het Hof dat uit de verweven aard van de bevoegdheden volgt dat verplicht samengewerkt moet worden en dit op straffe van bevoegdheidsoverschrijding.

Meer info: jvanpraet@publius.be

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Grondwettelijk Recht
Tags Grondwettelijk recht, Samenwerkingsakkoord, Staatshervorming & Bevoegdheidsverdeling
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
04/01/2011

De nota Vande Lanotte

Giseravond heeft koninklijk bemiddelaar Johan Vande Lanotte zijn nota over de zesde staatshervorming toegestuurd aan de onderhandelaars. De vrt kon deze nota inkijken.

De nota is opgebouw rond vijf thema's, met name:
- politieke vernieuwing
-bevoegdheidsoverdrachten
- Brussel
- Brussel-Halle-Vilvoorde
- nieuwe financieringswet

Hieronder volgen enkele opvallende punten.
  • Politieke vernieuwing
  1. De Senaat wordt afgeschaft in zijn huidige vorm en wordt een soort ontmoetingskamer voor de gemeenschappen.
  2. Er komen samenvallende verkiezingen om de vijf jaar.
  3. Parlementair jaar begint op 15 september i.p.v. op de 2e dinsdag van oktober.
  • Bevoegdheidsoverdrachten naar de regio's
  1. Werkgelegenheidsbeleid (sanctioneringsbeleid, doelgroepenbeleid).
  2. Er komen bonussen voor gewesten die veel werklozen aan de slag krijgen.
  3. Bevoegdheden in de gezondheidszorg (o.m. gehandicapten- en ouderenzorg) ten bedrage van 3,3 miljard euro.
  4. Kinderbijslag naar de gemeenschappen (in Brussel naar de gemeenschapscommissie).
  5. Verkeersreglementering en rijopleiding.
  6. Er komen regionale ministers van Justitie met beperkte bevoegdheden (naast de federale minister van Justitie).
  7. Eigen rechtbanken voor de gewestelijke bevoegdheden.
  8. Jeugdsanctierecht.
  9. Het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde wordt gesplitst.
  • Brussel
  1. Krijgt een kleine interne staatshervorming.
  2. De functie van gouverneur verdwijnt.
  3. De Brusselse minister-president krijgt meer bevoegdheden (o.m. over veiligheid).
  • Brussel-Halle-Vilvoorde
  1. Het kiesarrondissement wordt gesplitst.
  2. Inwoners van de faciliteitengemeenten kunnen kiezen of ze voor een Brusselse, dan wel voor een Vlaams-Brabantse lijst stemmen.
  3. De omzendbrief-Peeters wordt afgezwakt: Franstaligen in de faciliteitengemeenten moeten maar om de 3 jaar hun taalkeuze kenbaar maken om documenten in eigen taal te krijgen.
  4. De benoeming van de burgemeesters in de faciliteitengemeenten blijft een Vlaamse bevoegdheid, maar bij betwisting is het Grondwettelijk Hof bevoegd.
  5. Burgemeesters moeten een verklaring afleggen dat ze de taalwetgeving zullen naleven.
  • Financieringswet
  1. 26 procent van de personenbelastingen, dat komt neer op bijna 44 procent na de fiscale aftrekken, gaat naar de regio's (ruim 15 miljard eigen belastingen met eigen tarieven).
  2. Brussel krijgt de gevraagde 500 miljoen euro niet, maar wel een compensatie voor de pendelaars en de internationale ambtenaren (volgens een simulatie 372 miljoen euro in 2012).

De onderhandelende partijen buigen zich momenteel over de nota. Tegen morgennamiddag verwacht bemiddelaar Vande Lanotte een antwoord van alle onderhandelende partijen.



bron: http://www.deredactie.be/cm/vrtnieuws/politiek/110104_VandeLanotte

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Grondwettelijk Recht
Tags Grondwettelijk recht, Staatshervorming & Bevoegdheidsverdeling
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
19/11/2010

Vlaamse Gewest is bevoegd voor het "vervoer voor eigen rekening"

In een prejudiciëel arrest van 21 oktober 2010 (117/2010) oordeelde het Grondwettelijk Hof dat de gewestelijke bevoegdheid om het "geregeld vervoer"(o.a. openbaar stads- en streekvervoer per metro, tram, trolleybus of autobus) en het "bijzonder geregeld vervoer" te regelen (o.a. leerlingenvervoer en werknemersvervoer) ook de bevoegdheid omvat om het "vervoer voor eigen rekening" te regelen. "Vervoer voor eigen rekening" is het vervoer voor niet-lucratieve en niet-commerciële doeleinden dat in eigen beheer als bijkomende activiteit wordt uitgevoerd.

Het Hof verwerpt hiermee het standpunt van de federale overheid die argumenteerde dat het "vervoer voor eigen rekening" tot de federale residuaire bevoegdheid was blijven behoren.

Meer info: jvanpraet@publius.be

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Grondwettelijk Recht
Tags Grondwettelijk recht, Staatshervorming & Bevoegdheidsverdeling
Stel hier je vraag bij dit blogbericht