11/09/2018

Het stille einde van de substituerende milieustakingsvordering

Een van de vele innovaties van het Decreet over het lokaal bestuur is dat artikel 194 Gemeentedecreet zondermeer wordt geschrapt. Dit artikel liet toe dat als het college van burgemeester en schepenen of de gemeenteraad nalaat in rechte op te treden, een of meer inwoners in rechte kunnen optreden namens de gemeente, mits zij de zekerheidstelling aanbieden om persoonlijk de kosten van het geding te dragen en in te staan voor de veroordeling tot schadevergoeding of boete wegens tergend en roekeloos geding of hoger beroep die kan worden uitgesproken.  Zowel natuurlijke personen als milieuverenigingen maakten gretig gebruik van dit substituerend vorderingsrecht, in het bijzonder bij de zogenaamde milieustakingsvorderingen.

Artikel 577,50° DLB heft artikel 194 van het Gemeentedecreet op, hetgeen ook meteen het einde inluidt van de substituerende milieustakingsvordering. Deze opheffing treedt in werking op 1 januari 2019. Alle lopende milieustakingsprocedures worden gewoon verder afgehandeld

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Lokale Besturen, Vlaams Omgevingsrecht
Tags Dirk Van Heuven, Gemeenterecht, Milieustaking
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
08/08/2018

Beslissing inzake de zaak van de wegen: gemeenteraad mag niet toetsen aan de goede ruimtelijke ordening

De artikelen 2 en 42 van het Gemeentedecreet bepalen dat de gemeenteraad beschikt over de volheid van bevoegdheid in zaken die voor de gemeente van belang zijn. Deze bevoegdheid is dus ruim geformuleerd. Volgens rechtsleer en rechtspraak omvatten die artikels in het kader van de zaak van de wegen onder meer (i) de aanleg van nieuwe gemeentewegen, (ii) de tracéwijziging, (iii) de verbreding of opheffing en (iv) de uitrusting van deze wegen.

Deze volheid van bevoegdheid maakt evenwel niet dat de gemeenteraad zich kan uitspreken over andere zaken dan deze die betrekking hebben op de zaak der wegen. Zij kan enkel gemotiveerd uitspraak doen over het tracé van de wegen, alsook de uitrusting ervan en de motieven van deze beslissing mogen enkel daarop betrekking hebben. Deze motiveringsplicht volgde eerder uit het toentertijd geldende artikel 10 van het Besluit van de Vlaamse regering van 5 mei 2000 betreffende de openbare onderzoeken over aanvragen tot stedenbouwkundige vergunning, verkavelingsaanvragen en aanvragen tot verkavelingswijziging. Thans volgt deze motiveringsplicht uit artikel 47 van Omgevingsvergunningsbesluit.

In het arrest van de Raad van State van 5 juli 2018 met nr. 242.076 van 5 juli 2018 wordt hier aan herinnerd. De Raad wijst op het toentertijd geldende artikel 4.2.25, eerste lid VCRO (nu: artikel 31, eerste lid Omgevingsvergunningsdecreet) en overweegt als volgt:

‘[…]

De gemeenteraad is niet bevoegd om de overeenstemming van de verkavelingsaanvraag met een goede ruimtelijke beoordeling , zoals bedoeld in artikel 4.3.1, §§ 1 en 2, VCRO, te beoordelen.

Het komt het vergunningverlenende bestuursorgaan, zijnde in eerste administratieve aanleg het college van burgemeester en schepenen, toe om de overeenstemming van een verkavelingsaanvraag met een goede ruimtelijke ordening te beoordelen.

Het toentertijd geldende artikel 10 van het besluit van de Vlaamse regering van 5 mei 2000 stelt dat in geval van een vergunningsaanvraag die wegeniswerken omvat als vermeld in artikel 4.2.25 VCRO, de gemeenteraad een gemotiveerd besluit over de zaak van de wegen neemt. Aan die motiveringsplicht is voldaan wanneer deze overheid in haar besluit duidelijk de met de zaak van de wegen verband houdende redenen uiteenzet waarop het is gesteund, zodat een belanghebbende met kennis van zaken tegen dit besluit kan opkomen en de Raad van State de hem opgedragen wettigheidscontrole kan uitoefenen, namelijk kan nagaan of de overheid haar beslissing heeft gesteund op in rechte en in feite aanvaardbare motieven.

11. Uit de gegevens van de zaak blijkt dat de tuinstroken niet rechtstreeks palen aan het ontworpen wegtracé, doch dat zich tussenin achtereenvolgens de bouwvrije voortuinstrook en de bouwstrook waarin de woningen zullen worden opgericht bevinden. Logischerwijs volgt de diepte van de tuinstrook uit de totale diepte van de kavels minus de dieptes van de voortuinstrook en de bouwstrook.

12. Terecht wijst verzoeker er op dat de enige verantwoording van de bestreden weigeringsbeslissing de te beperkte diepte van de tuinstroken is, waardoor “ernstige problemen” rond het gebruik van deze tuinstroken en het onderhoud van de waterloop zouden ontstaan. Nagaan of de in verzoekers verkavelingsaanvraag voorziene tuinstroken diep genoeg zijn komt evenwel, in eerste administratieve aanleg, het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Nijlen toe, binnen haar toetsing van de overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening en met het toepasselijke gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Kern van Nijlen”.

13. De conclusie is dat de gemeenteraad zijn bevoegdheid heeft overschreden door de bestreden weigering te steunen op een motief waarvan niet blijkt dat het de zaak van de wegen betreft.

14. Het enig middel is in de aangegeven mate gegrond.’

23/05/2018

Burgemeester mag vertrouwen op politionele informatie

De Raad van State is in het arrest nr. 241.562 duidelijk:

'Eén zaak is dat de verwerende partij voor het nemen van de bestreden beslissing over motieven moet beschikken waarvan zij het bestaan bewijst en die de beslissing kunnen dragen; een andere is dat verzoekers, zo zij geloofwaardig de deugdelijkheid willen betwisten van de motieven die de verwerende partij voornemens is in aanmerking te nemen, dat moeten doen aan de hand van overtuigende gegevens.

Te dezen voert de verwerende partij politionele informatie aan waaruit zou blijken dat op 26 maart 2018 in de winkel van verzoekers twee “kwetsbare” werknemers (“illegalen”) zijn aangetroffen die “in ruil voor een schamele tegenprestatie (een hongerloon of zelfs dat nog niet) onmenselijk veel werkuren [moeten] presteren”. Twee dagen later worden in een met de winkel verbonden magazijn twee personen gevonden die zwartwerk verrichten en waarvan er één illegaal in het land verblijft. Zij verklaren dat zij aangetrokken werden door de zaakvoerders omdat die personeel verloren door een controleactie en dringend vervangers zochten. Deze politionele informatie wordt door het arbeidsauditoraat, dat een strafonderzoek voert, expliciet bevestigd.

Over de vaststellingen van 26 maart 2018 zegt tweede verzoeker, in de verweernota, niets te kunnen zeggen. Wat de vaststellingen van 28 maart 2018 betreft, gaat het volgens hem om een persoon die opsollicitatiegesprek kwam en om een vriend van zijn oudste zoon. Een nadere concrete staving van een en ander is er niet.

Dat de verwerende partij in de gegeven omstandigheden meent te mogen voortgaan op de politionele informatie waartegen zelfs geen “begin van concrete tegenelementen” wordt ingebracht, lijkt niet onterecht'.

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Lokale Besturen
Tags Dirk Van Heuven, Gemeenterecht, Mensenhandel
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
09/05/2018

Leer meer over het Decreet Lokaal Bestuur!

Bij uitzondering maken wij hier reclame voor een conferentie ‘Het nieuw decreet over het lokaal bestuur juridisch doorgelicht’ dat doorgaat op 19 juni 2018 … waarin geen van onze Publius-advocaten spreekt.  De conferentie gaat evenwel uit van het Tijdschrift voor Gemeenterecht waarvan Dirk Van Heuven sedert jaar en dag redactielid is.

Het nieuwe decreet ‘revolutioneert’ de werking van de lokale besturen met onder andere de fusie van gemeente en OCMW. Lokale besturen hebben er alle belang bij om goed bekend te zijn met het nieuwe decreet en de conferentie geeft een unieke kans. Inschrijven kan hier.

Gepost door Dirk Van Heuven

Blog Lokale Besturen
Tags Dirk Van Heuven, Gemeenterecht
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
14/02/2013

Raad van State: gemeenteraadsverkiezingen geldig ondanks belofte van traktatie in ruil voor stem

In het arrest nr. 222.518 van 14 februari 2013 heeft de Raad van State de beslissing van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen van Oost-Vlaanderen van 17 december 2012 vernietigd waarbij de gemeenteraadsverkiezingen van de gemeente Ninove ongeldig werden verklaard.

De Raad voor Verkiezingsbetwistingen had de verkiezingen ongeldig verklaard omdat een lijsttrekker kort voor de verkiezingen op Facebook gratis drank had beloofd aan wie een foto kon voorleggen waaruit bleek dat men op de kandidaat in kwestie had gestemd. Dit maakte een ongeoorloofde beïnvloeding van de kiezer uit, hetgeen verboden is op grond van artikel 194 van het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet. 

De Raad van State, die in deze bijzondere procedure over een volle bevoegdheid beschikt, vernietigde de beslissing van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen en verwierp het oorspronkelijke bezwaar tegen de gemeenteraadsverkiezing. 

De Raad veroordeelde weliswaar de handelingen van de lijsttrekker in kwestie, maar oordeelde dat het weinig waarschijnlijk was dat de uiteindelijke zetelverdeling tussen de lijsten hierdoor werd beïnvloed:

"Wat het posten van het bericht  naar het oordeel van de Raad van State inzonderheid tot een laakbare en verwerpelijke handeling maakt, is de aansporing erin om de uitgebrachte stem te reveleren en aldus een inbreuk te plegen op het geheim van de stemming. Het plaatsen van het bericht is bijgevolg alleszins een onregelmatigheid. Daaraan zou het feit dat het bericht vooral jolig of ludiek is bedoeld, niets veranderen. In dat geval blíjft er sprake zijn van een ongepaste en verontrustende lichtzinnigheid.

Zoals evenwel reeds gezien, mag een onregelmatigheid nog zo betreurenswaardig zijn, ze zal alleen een ongeldigverklaring van de verkiezing kunnen verantwoorden indien ze een dusdanige weerslag op de verkiezingen kan hebben gehad dat de zetelverdeling tussen de lijsten erdoor beïnvloed is geworden. 

Volgens de eerste rechter, bijgevallen door de belanghebbende partij, is dat het geval. Hij leidt dat af, eensdeels, uit de grote verspreiding van het Facebookbericht en uit de  zeer vele naamstemmen op Guy D'haeseleer, wiens “persoonlijke hoge score heeft geleid tot het hoogste totale aantal stemmen van diens partij Forza Ninove en dienvolgens tot haar 9 zetels in de gemeenteraad” en, anderdeels, uit het feit dat slechts 28 stemmen van de lijst Forza Ninove naar de lijst van CD&V; dienen te verschuiven opdat er een zetelverschuiving zou plaats hebben.  

De Raad van State deelt die mening niet. Naar zijn oordeel is het niet aannemelijk dat anno 2012 het vooruitzicht van een zo gering voordeel als een gratis drankje dermate op een kiezer inwerkt dat hij niet langer in volle vrijheid en onafhankelijkheid zijn stem kan uitbrengen, maar ertoe gebracht wordt die stem te geven aan (een kandidaat van) een lijst die nog niet reeds zijn voorkeur had. Dit wordt alleen maar kracht bijgezet door de vaststelling dat deze kiezer, wil hij ook werkelijk getrakteerd worden, eerst nog in het stemhokje een foto van zijn stembrief zou dienen te nemen en zich vervolgens daarmee zou moeten gaan aanbieden op een plek die niet eens nader gepreciseerd wordt. 

Eerder komt het hele bericht voor een soort van inside joke te zijn, die zich wezenlijk richt tot de reeds overtuigde sympathisanten. 

Wat ook het effect van de besproken deplorabele demarche mag zijn geweest op de verdeling van  de stemmen over de verschillende kandidaten van de lijst Forza Ninove zelf, het is volgens de Raad van State niet in redelijkheid aannemelijk dat de door Guy D'haeseleer onder voorwaarden in het vooruitzicht gestelde traktatie, voor  enige kiezer die het Facebookbericht onder ogen zou hebben gekregen, de decisieve reden kan zijn geweest om de lijst Forza Ninove boven de andere te verkiezen."

De Raad van State merkt nog op dat de lijsttrekker misschien wel een uitzonderlijke score heeft gehaald door de belofte van de traktatie, maar dat de lijststemmen in dezelfde mate toenamen dan de stemmen van de één na populairste verkozene van de partij: "Met andere woorden mag dan wel Guy D'haeseleer een 
uitzonderlijke score hebben behaald, finaal is de vooruitgang van de lijst Forza Ninove in haar geheel beschouwd niet  groter dan de vooruitgang die W. S., boekte, zónder een kwalijk Facebookbericht te posten."

De Raad van State wees ook twee andere bezwaren tegen de zelfde gemeenteraadsverkiezing af.

Het integrale arrest leest u hier.

Gepost door Jonas Riemslagh

Blog Lokale Besturen
Tags Gemeenterecht, Lokale besturen, Raad van State, Verkiezingen
Stel hier je vraag bij dit blogbericht
Tags